NASZYM CELEM I NAJWYŻSZĄ WARTOŚCIĄ JEST STOSOWANIE DOBRYCH PRAKTYK W LECZENIU I OPIECE NAD CHORYM, ABY ZAPEWNIĆ BEZPIECZEŃSTWO PACJENTA I UZYSKAĆ JEGO ZAUFANIE
Strona główna » Prawa pacjenta

Prawa pacjenta

27 października 2010

KARTA PRAW PACJENTA
Prawa pacjenta

 
Prawa pacjenta są zbiorem praw, zawartych między innymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, czy też ustawie o zakładach opieki zdrowotnej.

Przestrzeganie praw pacjenta jest ustawowym obowiązkiem wszystkich uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Od organów władzy publicznej począwszy, poprzez osoby wykonujące zawód medyczny, do wszystkich innych, którzy z racji wykonywanego zawodu mają kontakt z pacjentem.

Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych

» Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, odpowiadających wymaganiom aktualnej
wiedzy medycznej.

» Pacjent ma prawo do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznych listy oczekujących - w sytuacji ograniczonej dostępności do świadczeń zdrowotnych.

» Pacjent ma prawo żądać drugiej opinii.

W razie wątpliwości pacjent ma prawo żądać, by lekarz zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie, a pielęgniarka (położna) zasięgnęła opinii innej pielęgniarki (położnej). Żądanie oraz ewentualną odmowę odnotowuje się w dokumentacji medycznej.

Pacjent ma prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia.

Prawo wyboru

Każdy pacjent korzystający ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma prawo wyboru:

» w ramach podstawowej opieki zdrowotnej - lekarza, pielęgniarki i położnej;

» w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej - lekarza specjalisty spośród wszystkich lekarzy przyjmujących w poradniach specjalistycznych, które mają umowę z NFZ. Wybór placówki medycznej realizującej świadczenia w ramach kontraktu z NFZ jest
dowolny;

» w ramach leczenia stomatologicznego - lekarza dentysty spośród wszystkich lekarzy przyjmujących w poradniach, które mają umowę z NFZ;

» w ramach leczenia szpitalnego - dowolnego szpitala, posiadającego umowę z NFZ, na terenie całej Polski.


Prawo do informacji

» Pacjent ma prawo do informacji o swoich prawach, dlatego każdaplacówka udzielająca świadczeń opieki zdrowotnej jest zobowiązana umieścić stosowną informację na temat praw pacjenta.

» Pacjent ma prawo do informacji o rodzaju i zakresie świadczeń udzielanych u danego świadczeniodawcy oraz o osobach
udzielających tych świadczeń.

» Pacjent ma prawo do informacji zrozumiałej i przystępnej dla niego. Ma prawo prosić o wyjaśnienia tak długo, aż przekazana informacja będzie przez niego w pełni zrozumiała.

» Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu. Ma także prawo zdecydować,
komu i jakie informacje o tym mogą być przekazywane.

» Pacjent ma prawo do rezygnacji z otrzymywania informacji. Powinien jednak dokładnie wskazać, z których informacji rezygnuje, np. o swojej sytuacji zdrowotnej.

Pacjent do ukończenia 16. roku życia ma prawo do uzyskania od lekarza informacji w formie i w zakresie niezbędnym do prawidłowego udzielenia świadczenia.


W przypadku utraty świadomości przez pacjenta obowiązują wcześniejsze ustalenia poczynione z pacjentem.

Prawo do wyrażenia zgody

»Pacjent, także małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo do wyrażenia świadomej zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego.

Jeżeli pacjent:
- nie ukończył 18 lat,
- jest całkowicie ubezwłasnowolniony,
- niezdolny do świadomego wyrażenia zgody,

prawo do wyrażenia zgody ma przedstawiciel ustawowy, a w przypadku jego braku - opiekun faktyczny.

» Pacjent ma prawo odmówić lub zażądać zaprzestania udzielania świadczenia.

Pacjent:
- który ukończył 16 lat,
- ubezwłasnowolniony,
- chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący dostatecznym rozeznaniem,

ma prawo do wyrażenia sprzeciwu co do udzielenia świadczenia zdrowotnego, pomimo zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego. W takim przypadku wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

W przypadku zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko
dla pacjenta, zgodę wyraża się w formie pisemnej.

Zgoda lub odmowa powinna zostać poprzedzona przedstawieniem pacjentowi wyczerpującej informacji na temat planowanego, bądź już udzielanego świadczenia.

Prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych

» Pacjent ma prawo do poufności - zachowania w tajemnicy wszelkich informacji z nim związanych, a w szczególności o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu i rokowaniu, badaniach i ich wynikach.

Bez zgody pacjenta (lub zgody osoby sprawującej opiekę prawną nad pacjentem) nie wolno informować nikogo o jego stanie zdrowia. Pacjent ma prawo wskazać, komu informacje objęte tajemnicą będą przekazywane. Prawo to obowiązuje także po śmierci pacjenta.

Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta

» Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności - osoba udzielająca świadczeń ma obowiązek postępować w sposób
zapewniający poszanowanie tego prawa.

» Pacjent ma prawo do godnego umierania.

» Pacjent ma prawo do obecności bliskiej osoby przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta lub w przypadku prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego osoba udzielająca świadczeń zdrowotnych może odmówić obecności osoby bliskiej pacjentowi. Odmowa musi zostać odnotowana w dokumentacji medycznej.

Obecność innych osób przy udzielaniu świadczenia, np. studentów medycyny, wymaga zgody pacjenta. Jeżeli pacjent jest małoletni, całkowicie ubezwłasnowolniony lub niezdolny do świadomego wyrażenia zgody, wymagana jest zgoda jego opiekuna oraz lekarza udzielającego świadczenia zdrowotnego.

Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej

» Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych .

Każdy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest zobowiązany do prowadzenia i przechowywania dokumentacji medycznej pacjenta.

Dokumentacja medyczna  pacjenta jest własnością  zakładu opieki zdrowotnej.

Dokumentacja musi zawierać co najmniej:
» oznaczenia pozwalające na ustalenie tożsamości pacjenta:

- nazwisko i imię (imiona),
- datę urodzenia,
- oznaczenie płci,
- adres miejsca zamieszkania,
- numer PESEL (w przypadku noworodka - numer PESEL matki, w przypadku osób, które nie mają nadanego numeru PESEL -
rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość);

» w przypadku gdy pacjentem jest osoba małoletnia, całkowicie ubezwłasnowolniona lub niezdolna do świadomego wyrażenia zgody

- nazwisko i imię (imiona) przedstawiciela ustawowego oraz adres jego miejsca zamieszkania;

» oznaczenie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych ze wskazaniem komórki organizacyjnej, w której udzielono świadczeń zdrowotnych;

» opis stanu zdrowia pacjenta lub udzielonych mu świadczeń zdrowotnych;

» datę sporządzenia.

Świadczeniodawca jest zobowiązany zapewnić ochronę danych zawartych w dokumentacji medycznej!

Zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek udostępnić dokumentację medyczną:

» pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu;

» osobie upoważnionej przez pacjenta;

» upoważnionym organom.

Po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia.

Dokumentacja medyczna może być udostępniana także:

» innym podmiotom udzielającym świadczeń  zdrowotnych, jeżeli jest ona niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych;

» organom władzy publicznej, Narodowemu Funduszowi Zdrowia, organom samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom krajowym i wojewódzkim, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez te podmioty ich zadań, w szczególności kontroli i nadzoru;

» ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, sądom, w tym sądom dyscyplinarnym, prokuraturom, lekarzom sądowym i rzecznikom odpowiedzialności zawodowej, w związku z prowadzonym postępowaniem;

» uprawnionym na mocy odrębnych ustaw organom i instytucjom - jeżeli badanie, którego dotyczy dokumentacja, zostało przeprowadzone na ich wniosek;

» organom rentowym oraz zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności - w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem;

» podmiotom prowadzącym rejestry usług medycznych - w zakresie niezbędnym do prowadzenia rejestrów;

» zakładom ubezpieczeń - za zgodą pacjenta;

» lekarzowi, pielęgniarce lub położnej, w związku z prowadzeniem procedury oceniającej podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych
na podstawie przepisów o akredytacji w ochronie zdrowia - w zakresie niezbędnym do jej przeprowadzenia;

» szkole wyższej lub jednostce badawczo-rozwojowej do wykorzystania dla celów naukowych - bez ujawniania nazwiska i innych danych umożliwiających identyfikację osoby, której dokumentacja dotyczy.

Dokumentacja medyczna jest udostępniana na podstawie decyzji kierownika zakładu lub osoby przez niego upoważnionej.

Formy udostępniania

Dokumentacja medyczna może zostać udostępniona:

» do wglądu w siedzibie podmiotu udzielającego» świadczeń zdrowotnych;  

» poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii;

» poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.

Zasady odpłatności

Za udostępnienie dokumentacji medycznej w formie wyciągów, odpisów lub  kopii podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych może pobierać opłatę.

Podstawą wyliczenia kwoty odpłatności jest publikowana przez prezesa

Głównego Urzędu Statystycznego wysokość przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale i jest regulowana Zarządzeniem Dyrektora .

Udostępnienie dokumentacji do wglądu na miejscu, po uprzednim uzgodnieniu terminu, jest bezpłatne.

Przechowywanie dokumentacji medycznej

Dokumentacja medyczna powinna być przechowywana przez okres 20 lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu).

Wyjątki dotyczą:

» dokumentacji medycznej w przypadku zgonu pacjenta na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia, która jest przechowywana przez
okres 30 lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił zgon);

» zdjęć rentgenowskich przechowywanych poza dokumentacją medyczną pacjenta, które są przechowywane przez okres 10 lat
(licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wykonano zdjęcie);

» skierowań na badania lub zleceń lekarza, które są przechowywane przez okres pięciu lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym udzielono świadczenia będącego przedmiotem skierowania lub zlecenia);

» dokumentacji medycznej dotyczącej dzieci do ukończenia drugiego roku życia, która jest przechowywana przez okres 22 lat.

Po upływie określonego powyżej czasu dokumentacja medyczna powinna zostać niszczona w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta, którego dotyczyła.

Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie

»Pacjent przebywający w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych (np. w szpitalu) ma prawo do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie. Koszty przechowywania ponosi zakład opieki zdrowotnej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia  lekarza

» Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia lekarza, jeżeli mają one wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta.

Sprzeciw wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta, w terminie 30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza orzekającego o stanie zdrowia pacjenta.

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego

» Pacjent przebywający w zakładzie opieki zdrowotnej, przeznaczonym dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych (np. w szpitalu), ma prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami, ale też ma prawo do odmowy takiego kontaktu.

» Pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, która nie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (np. opieka sprawowana nad pacjentką w warunkach ciąży, porodu i połogu).

Jeżeli zakład opieki zdrowotnej ponosi koszty realizacji powyższych praw, może obciążyć nimi pacjenta.
Wysokość opłaty rekompensującej wspomniane koszty ustala kierownik zakładu, a informację o jej wysokości oraz sposobie jej ustalenia udostępnia się w lokalu zakładu opieki zdrowotnej.

Prawo do opieki duszpasterskiej

» Pacjent ma prawo do opieki duszpasterskiej.

» W sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia lub zagrożenia życia pacjenta zakład opieki zdrowotnej, w którym pacjent przebywa,jest obowiązany umożliwić pacjentowi kontakt z duchownym jego wyznania.

Przestrzeganie i poszanowanie praw pacjenta jest jednym z podstawowych obowiązków świadczeniodawcy.

Kierownik zakładu opieki zdrowotnej lub upoważniony przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, a w przypadku niektórych praw także ze względu na możliwości organizacyjne zakładu.

Skargi pacjentów

Jeżeli pacjent lub osoba go reprezentująca uzna, że prawa pacjenta zostały naruszone, może:

» zwrócić się z interwencją do bezpośredniego przełożonego osoby udzielającej świadczenia, a następnie do kierownictwa placówki;

» złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta;

» zwrócić się do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, który działa przy Okręgowej i Naczelnej Izbie Lekarskiej, a także przy Okręgowej i Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych - jeżeli naruszenie prawa dotyczyło czynności medycznej;

» skierować sprawę do sądu - jeżeli w wyniku działania lub zaniechania zakładu opieki zdrowotnej naruszono dobro osobiste pacjenta lub wyrządzono mu szkodę materialną;

» złożyć skargę do świadczeniodawcy;

» złożyć skargę do NFZ. Skarga pisemna, która nie zawiera imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresu osoby, która ją wniosła, nie zostanie rozpatrzona.

Skargi mogą być składane ustnie lub pisemnie. Pacjent ma prawo żądać pisemnego potwierdzenia przyjęcia skargi.

Nie rozpatruje się jako skarg pism dotyczących spraw, które zostały rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądu lub ostateczną decyzją administracyjną.

Odstąpienie od leczenia

W szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć lub odstąpić od leczenia pacjenta. Zwłoka w udzieleniu pomocy nie może jednak spowodować niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia pacjenta.

Jeżeli jednak lekarz podejmie taką decyzję, ma obowiązek:

» uprzedzić o tym fakcie pacjenta (jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego) z odpowiednim wyprzedzeniem;

» wskazać pacjentowi lekarza lub zakład opieki zdrowotnej, w którym pacjent ma realne możliwości uzyskania świadczenia;

» uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej.

 
Rzecznik Praw Pacjenta

Biuro Rzecznika Praw Pacjenta

Al. Zjednoczenia 25
01-829 Warszawa
tel./faks: (0-22) 833-08-86
sekretariat@bpp.gov.pl
www.bpp.gov.pl

Bezpłatna infolinia:

0 800 190 590 (pn. - pt. w godz. 9.00 - 21.00)

Biuro czynne: pn. - pt. w godz. 8.15 - 16.15

Przyjmowanie pacjentów: pn. - pt. w godz. 9.00 - 16.00

Prawnik biura przyjmuje: pn. - pt. w godz. 9.00 - 15.00

Konsultanci medyczni: pn. - czw. w godz. 15.30 - 19.30

 
Podstawa  prawna :

1.Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej  z dnia 2 kwietnia 1997 r. ( Dz. U.  Nr 78, poz.483. z  póź. zm.);
2. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. z 2007 r. Nr 14 , poz. 89 );
3. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 , poz. 2135, z póź. zm.);
4. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty ( Dz. U. z 2005 r. Nr 226 , poz. 1943 z póź. zm.);
5. Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej ( Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 z póź. zm.);
6. Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego ( Dz. U. Nr 111, poz. 535 , z póź. zm.);
7. Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu , przechowywaniu i przeszczepianiu komórek , tkanek i narządów ( Dz. U. Nr 169 , poz. 1411);
8. Ustawa z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne ( Dz. U. z 2004 r. Nr 53 , poz. 533, z póź. zm.);
9. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej ( Dz. U. z 2004 r. Nr 144 , poz. 1529 , z póź. zm.);
10. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich ( Dz. U. Nr 30 , poz. 158 , z póź. zm.);
11. Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych ( Dz. U. Nr 91 , poz.178 , z póź. zm.);
12. Ustawa  z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 101 , poz. 926, z póź. zm.);
13. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ( Dz. U. z 2009 r. Nr 52 , poz. 417 , z póź. zm.)
14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie rodzajów  i  zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania ( Dz. U. Nr 247 , poz. 1819);
15. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 197 , poz. 1643);
16. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 23 sierpnia 1995 r. w sprawie sposobu stosowania przymusu bezpośredniego ( Dz. U. Nr 103 , poz. 514 );
17. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 4 sierpnia  1995 r. w sprawie wykazu świadczeń zdrowotnych wymagających odrębnej zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego ( Dz. U. Nr 100 , poz. 503);
18. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2004 r.w sprawie sposobu  prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich ( Dz. U. Nr 104 , poz. 1108). 


Opracował  Pełnomocnik Dyrektora ds. Systemu Zarządzania Jakością

        Anna  Bzdak




Kalendarz wydarzeń
grudzień 2017
Pn Wt Śr Cz Pt So Nd
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Kontakt
Telefon alarmowy: 999, 112
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Pajęcznie

ul. 1 Maja 13/15,
98-330 Pajęczno

+48 34 311 16 63
+48 34 311 27 62
+48 34 311 14 03
+48 34 311 24 04
+48 34 311 10 62
+48 664 014 900